ماه گرفتگی صورت چیست و چگونه درمان می شود؟

ماه گرفتگی صورت

ماه گرفتگی صورت چیست؟

ماه گرفتگی عبارت است از وجودخالهایی به صورت لکه های قرمز یا آبی یا بنفش درروی پوست که گاهی هنگام تولد وگاهی روزهای اول بعداز تولد پیدا می شوند .

برخی بر این باورند که لکه های پوستی موسوم به ماه گرفتگی دارای جفت هستند و با ضایعه هایی همچون ماه گرفتگی در اثر نگاه کردن مادر باردار به ماه و انتقال آن به جنین اتفاق می افتد در حالیکه این تصورات کاملا بی پایه و بی اساس بوده و هیچ مبنای علمی ندارند.

واژه ماه‌گرفتگی، قدمتی به طول تاریخ بشریت دارد.

در زمان‌هایی که بسیاری از بیماری‌ها و تغییرات بدنی و پوستی دلایلی ناشناخته داشت و با هاله‌ای از خرافات و تصورات پوشیده شده بود، ایجاد لکه‌هایی به رنگ سرخ تیره یا شرابی را با تغییرات ماه مرتبط می‌دانستند.

درواقع چنین تصور می‌شد که مادران چنین کودکانی در بارداری هنگام پدیده «خسوف یا ماه گرفتگی» به ماه نگاه کرده‌اند یا دست بر شکم خود گذاشته‌اند که نقطه‌ای از بدن جنین دچار «ماه گرفتگی» شده است.

گاهی هم این تغییر پوستی به‌دلیل نفرین یا لعنت ساحران و گاه نیز ناشی از جای منقار لک‌لک‌هایی تصور می‌شد که کودک را از پس گردن گرفته و از بهشت به زمین و نزد والدینش آورده بودند. درواقع تمامی این تصورات باطل و بدون منطق بوده و این تظاهرات پوستی ناشی از «اختلالات مویرگ‌ها» هستند و بس.

گونه‌های مختلف ماه گرفتگی

دو نوع لک صورت و بدن ماه گرفتگی وجود دارد:

عروقی
رنگدانه‌ای
ماه گرفتگی بر اساس گونه آن دارای دو دلیل اصلی است.

تشکیل خوشه‌ای از سلول‌های رنگدانه‌ای منجر به ماه گرفتگی رنگدانه‌ای و قهوه‌ای شدن رنگ پوست می‌شود. حال آن که ماه گرفتگی عروقی پی‌آمد وجود رگ غیرطبیعی خونی زیر پوست است که باعث ایجاد لکه‌هایی قرمز، صورتی یا مایل به بنفش روی پوست می‌شود.

 

ماه گرفتگی
ماه گرفتگی

 

انواع ماه گرفتگی‌های عروقی عبارت‌اند از:

استورک بایت یا خال های مادرزادی (خال شعله‌ای پشت گردن)
لکه یا همانژیوم توت فرنگی
خال لکه شرابی

انواع ماه گرفتگی رنگدانه‌ای عبارت‌اند از:

لکه شیر قهوه‌ای
خال اوتا
لکه مغولی یا ملانوسیتوز پوستی
خال گوشتی (خال ملانوسیتی مادرزادی)
خال بکر

اگرچه دلیل دقیق ایجاد ماه گرفتگی مشخص نیست، بااین‌حال در ارثی نبودن ماه گرفتگی مادرزادی شکی نیست.

دلیل ماه گرفتگی هر چه باشد، پیشگیری از به وجود آمدن آن تقریباً غیرممکن است.

ماه گرفتگی عروقی یعنی خال لکه شرابی و همانژیوم معمولاً همراه با علائم ویژه‌ای هستند و با بالا رفتن سن تیره‌تر می‌شوند.

اما گونه رنگدانه‌ای معمولاً به جز تغییر رنگ پوست با علامت دیگری همراه نیست و در این حالت لکه‌ها به مرور زمان محو و کمرنگ‌تر می‌شوند. خال بِکِر در مواردی نادر غیرمادرزادی است. خال‌های بسیار بزرگ گاهی ناحیه‌های وسیعی از بدن را می‌پوشاند، زیبایی را خدشه‌دار می‌سازد و حتی منجر به بروز سرطان می‌شود. در صورت مشاهده یا برداشتن خال باید به پزشک مراجعه شود.

عامل‌های مؤثر در ایجاد ماه گرفتگی

ماه گرفتگی پی‌آمد رشد و حرکت نامطلوب سلول‌ها در زمان رشد جنین به گونه‌ای است که با تکثیر این سلول‌ها بافتی شبیه به بافت اصلی اما در محل نادرست ایجاد می‌شود.

عارضه‌های همراه با ماه گرفتگی

ماه گرفتگی گاهی علامت ابتلا به عارضه‌ای وخیم و جدی است.

لکه شیر قهوه‌ای برای مثال نوعی ماه گرفتگی رنگدانه‌ای است که در محل نوروفیبروماتوز مادرزادی رخ می‌دهد.

 

ماه گرفتگی
ماه گرفتگی

 

رفع ماه گرفتگی به کمک دارو

بعضی ماه گرفتگی‌های عروقی مانند خال‌های مادرزادی معمولاً با بالا رفتن سن محو می‌شوند و مشکلی به وجود نمی‌آورند، بنابراین ضرورتی برای درمان آنها وجود ندارد. همانژیوم توت فرنگی نیز در گذر زمان کمرنگ و ناپدید می‌شود. اما اگر همانژیوم در ساختار کالبدشناختی مهمی مانند اطراف چشم یا دهان رخ دهد و با مشکلات تغذیه، علائم فشاری، تاری دید و نابینایی همراه باشد، لکه ماه گرفتگی باید برداشته شود. درمان دارویی این عارضه شامل کورتیکواستروئید و پروپانولول خوراکی می‌شود.

دارو معمولاً رشد لکه های ماه گرفتگی را آهسته می‌سازد و لک صورت ظرف چند هفته کوچکتر می‌شوند.

بااین حال نباید اثرهای جانبی کورتیکواستروئیدها را فراموش کرد، مصرف این دسته از داروها به بروز مشکلات دیگری چون فشار خون پایین یا نقص غده‌های فوق کلیوی (آدرنال) می‌انجامد. به علاوه مصرف استروئید اختلال‌های رفتاری و بی‌خوابی را به دنبال دارد.

 

درمان ماه گرفتگی
درمان ماه گرفتگی

 

درمان با لیزر

درمان با لیزر عملی پرکاربرد و پرطرفدار برای برداشتن لکه ماه گرفتگی و درمان لکه های قهوه ای روی پوست، به ویژه گونه خال شرابی، به شمار می‌آید. اگرچه لکه به ندرت کاملاً ناپدید می‌شود، اما برداشتن خال با لیزر پس از چند جلسه درمان روشن‌تر می‌شود؛ البته بعضی لکه‌ها بازمی‌گردد و درمان باید مجدد انجام شود. غالباً پیشنهاد می‌شود که برای دستیابی به بهترین نتیجه درمان با لیزر در دوران نوزادی شروع شود.

لکه و رگ‌های خونی در دوره نوزادی معمولاً کوچکتر است، هر چه زمان بگذارد از بین بردن لکه مشکل‌تر می‌شود. تخمین زده می‌شود که برای محو لکه‌های روشن‌تر حدود ۴ جلسه درمان با لیزر و برای لکه‌های تیره‌تر ۷ جلسه یا بیشتر نیاز باشد.

لیزر با نور زرد یا لیزر رنگی پمپی با لامپ فلاش، معمولاً به کار برده می‌شود و موفقیت آمیز بودن آن در محو لکه‌های ماه گرفتگی نوزادان و خردسالان به اثبات رسیده است.

متخصصین پوست از گونه‌های متفاوت لیزر درمانی برای این منظور بهره می‌گیرند:

برای از بین بردن ماه گرفتگی عروقی از لیزر رنگی پالسی پمپی با لامپ فلاش استفاده می‌شود.
برای محو کردن ماه گرفتگی رنگدانه‌ای تیره از لیزر کیوسوئیچ استفاده می‌شود.
جراحی
با عمل جراحی نیز می‌توان ماه گرفتگی را، البته با قبول خطرهای احتمالی، از بین برد.

عفونت، به جا ماندن اثر زخم یا تغییر رنگ و سفید شدن پوست گاهی پس از جراحی برداشتن ماه گرفتگی رخ می‌دهد. با هر درمان خطر باقی ماندن اثر زخم افزایش می‌یابد.

سرما درمانی یا کرایوسرجری و الکترودایسکشن یا از بین بردن با برق

سرما درمانی یا کرایوسرجری و الکترودایسکشن یا از بین بردن با برق روش‌های جایگزین هستند.

در کرایوسرجری دمای بسیار پایین به ناحیه آسیب دیده اعمال می‌شود. تخریب بافت به وسیله آب زدایی آن را الکترودایسکشن گویند که با جریان برق با فرکانس بالا انجام می‌شود.

این روش‌ها برای از بین بردن و درمان لکه های ماه گرفتگی کارآمد و موفقیت‌آمیز هستند.

آی پی ال

درمان لکه های ماه گرفتگی با استفاده از نور پالسی درمانی غیرتهاجمی است که از شدت وضوح هر دو نوع ماه گرفتگی عروقی و رنگدانه‌ای می‌کاهد. به کمک این روش ایمن و سریع لکه‌های ماه گرفتگی ناخوشایند و نازیبا کمرنگ می‌شوند.

در این روش دستگاهی برای اعمال پالس‌های قوی نور به پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مورد ماه گرفتگی عروقی، هموگلوبین موجود در خون داخل رگ‌های خونی گشاد شده انرژی نورانی را جذب می‌کند و دمای رگ بالاتر می‌رود. حال آن که در مورد ماه گرفتگی رنگدانه‌ای، رنگدانه‌های موجود در پوست نور را جذب و انرژی نورانی را به گرمایی تبدیل می‌کنند.

دیگر روش‌های مفید

مراقبت دقیق از ماه گرفتگی

لکه‌های ماه گرفتگی را هرگز نباید دستکاری یا بدون دلیل تحریک کرد.

در صورت خارش، خونریزی، نامنظم شدن کناره‌های لکه یا تغییر رنگ، شکل و اندازه آن باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کرد. به علاوه چون همانژیوم‌ها در زیر نور خورشید موقتاً ورم می‌کنند، باید از کرم ضد آفتاب با SPF بالا استفاده کرد، و برای محافظت از پوست صورت کلاه لبه‌دار به سر گذاشت یا چتر روی سر گرفت.

استفاده از لوازم آرایش برای پوشاندن ماه گرفتگی

پوشاندن لکه‌های ماه گرفتگی با مواد آرایشی به صورت روزانه یا در مناسبت‌های خاص می‌تواند مفید باشد.

 

 

ماه گرفتگی
ماه گرفتگی

 

 

Get real time updates directly on you device, subscribe now.