هنر فیروزه کوبی و مراحل ساخت و تولید آن

هنر فیروزه کوبی و مراحل ساخت و تولید آن

فیروزه کوبی یکی از رشته های صنایع دستی می باشد که از قدمت حدودا ۶۰ الی ۷۰ سال بر خوردار است .

این هنر ابتدا در مشهد بر روی زیورآلات و پس از آن در اصفهان بر روی ظروف انجام می شود .

به طور خلاصه می توان فیروزه کوبی را نشاندن قطعه های کوچک فیروزه به حالت موزاییکی بر سطح ظروف فلزی که از جنس مس ، برنج ، نقره یا برنزی ساخته می شوند بیان نمود.

مراحل ساخت و تولید فیروزه کوب

یک فرآورده ی فیروزه کوب اعم از زیروآلات و یا ظروف عبارت از شیئی است مسی برنجی، نقره یی، ورشویی و یا برنزی که ذرات و قطعات ریز سنگ فیروزه بر قسمتهایی از سطوح آن به فرم موزائیک در کنار هم نشانده شده و باین ترتیب جلوه یی خاص بآن بخشیده می شود.

ساخت و پرداخت چنین فرآورده یی شامل دو مرحله ی کلی است:

الف) زرگری: زرگری عبارت از ساخت و آماده سازی شیء مورد نظر است با یکی از فلزاتی که فوقاً به آن اشاره شد.

این کار بوسیله ی صنعتگران زرگر یا سازنده ی فلزات بوسیله ی دست، پرس و یا به کمک هر دو انجام می گردد.

پس از ساخته شدن فرم کلی شیء اعم از ظرف یا زیور آلات قسمتی را که باید فیروزه کوب گردد مشخص نموده و اطراف آن را یک رشته باریک فلزی (از نوع فلز خود شیء) بنام «کندن» قرار داده و لحیم می نمایند به قسمتی که اطراف فرم مورد نظر باصطلاح دیواره یی بارتفاع دو تا سه میلی متر از سطح ظرف پیدا نماید اینکار معمولاً بوسیله ی زرگر و گاهی بوسیله ی خود صنعتگر فیروزه کوب انجام میشود.

در صورتیکه قسمت آماده شده برای فیروزه کوبی سطح زیادی را اشغال نماید و زمینه ی آن خالی به نظر برسد با رشته هایی از همان فلز نقوشی جزیی تر کوچکتر به شکل تزئینی (گل و بوته و غیره) داخل آن قرار داده مجدداً لحیم کاری می کنند.

این عمل علاوه بر زیباتر شدن فرم کار به سطح فیروزه کوبی شده استحکام بیشتری هم می بخشد.

هنر فیروزه کوبی و مراحل ساخت و تولید آن
هنر فیروزه کوبی و مراحل ساخت و تولید آن

فیروزه کوبی غالبا به دو روش تقسیم می شود :

روش اول سنتی که در این مرحله برای چسباندن سنگ ها از چسب کاملا سنتی استفاده می شود که شامل لاک و کالیفن که بر اثر حرارت به صورت چسب مایع در می آید و سنگ ها را بر روی زیر ساخت می چسباند .

روش دوم: روش جدید می باشد که با پیدا شدن چسب شیمیایی یا همان چسب سنگ کار را برای هنرمند فیروزه کوب بسیار سحل و آسان نموده است .

این روش مزایا ای بسیار نسبت به روش سنتی دارد که به تعدادی از ان ها اشاره می کنیم ابتدا دراین روش حرارت که برای سنگ فیروزه مناسب نیست حذف می شود.

حسن دوم این است که در روش سنتی اگر کار تمام شده فیروزه کوب از دست بر روی زمین می افتاد احنمال ریزش سنگ ها وجود داشت ولی با این روش جدید ریزش وجود ندارد و محصول آماده شده از استحکام خوبی برخوردار است .

حسن سوم این است که با پیدا شدن این چسب کارگاه های فیروزه کوبی روبه گسترش و از این هنر استقبال خوبی به عمل آمده است .

درباره نویسنده

همه چیز از یک رویای بزرگ شروع میشه

مقالات مرتبط

نگارش یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *